Elçi Yuhanna
Elçi Yuhanna kimdir? Zebedi oğlu, İsa'nın on iki elçisinden biri. Geleneğe göre Efes'te yaşlılıkta öldü; mezarı Selçuk'taki Aziz Yuhanna Bazilikası'nda.
- Mezarı
- Ayasuluk Tepesi, Selçuk (İzmir) (Gelenek)
- Nasıl öldü
- Geleneğe göre yaşlılıkta, doğal yolla (Gelenek: Yuhanna 21:23, Elçilerin İşleri 12:2)
- Öldüğü yer
- Efes (bugün Selçuk, İzmir) (Gelenek: Vahiy 1:9)
- Kaç yaşında öldü
- Bilinmiyor; ileri yaşta öldüğü aktarılır (Kutsal Kitap belirtmez)
- Yaşadığı dönem
- MS 1. yüzyıl (Tarihsel tahmin: Galatyalılar 2:9)
Yuhanna, Zebedi'nin oğlu ve Yakup'un kardeşidir; Celile Gölü'nde balıkçıyken İsa'nın çağrısıyla tekneyi ve babasını bırakıp onu izledi (Matta 4:21–22). Petrus ve Yakup'la birlikte İsa'ya en yakın üç öğrenciden biriydi; İsa iki kardeşe 'Gök Gürültüsü Oğulları' anlamına gelen Boanerges adını verdi. Pavlus onu Kudüs kilisesinin sütunları arasında anar. Kilise geleneği onu Yuhanna İncili'nin, üç mektubun ve Vahiy'in yazarı, 'İsa'nın sevdiği öğrenci' olarak kabul eder. Aynı gelenek Meryem'i yanına alıp Efes'e yerleştiğini anlatır; Selçuk'taki Meryem Ana Evi ve Aziz Yuhanna Bazilikası bu anlatıyla bağlantılıdır. Vaftizci Yahya'yla karıştırılmamalıdır.
Bölümleri oku
İlgili konular
İlgili yerler
- Kudüs
- Beytlehem
- Nasıra
- Celile
- Şeria Nehri
- Getsemani
- Golgota
- Zeytin Dağı
- Tarsus
- Antakya
- Pisidya Antakyası
- İkonya
- Listra
- Derbe
- Perge
- Attalya
- Kapadokya
- Galatya
- Patara
- Mira
- Harran
- Patmos
- Korint
- Atina
- Filipi
- Selanik
- Roma
- Malta
- Kıbrıs
- Girit
- Efes
- İzmir (Smirna)
- Bergama
- Tiyatira
- Sart (Sardes)
- Filadelfiya
- Laodikya
- Milet
- Troas
- Assos
- Ur
- Kenan
- Eriha
- Şam
- Sur
- Sayda
- Şekem
- Samiriye
- Beytanya
- Kefarnahum
- Kızıldeniz
- Sodom ve Gomora
İlgili ayet seçkileri
- Dua Ayetleri
- Teselli Ayetleri
- Bağışlama Ayetleri
- Sabır Ayetleri
- İman Ayetleri
- Kurtuluş Ayetleri
- Tövbe Ayetleri
- Evlilik Ayetleri
- Para ve Kanaat Ayetleri
- Alçakgönüllülük Ayetleri
- Cömertlik Ayetleri
- İsa Mesih Ayetleri
- Sadakat Ayetleri
- Tanıklık Ayetleri
- Yalnızlık Hakkında Ayetler
- Yeni Başlangıçlar ile İlgili Ayetler
- Denenme ve Sınav ile İlgili Ayetler
- Sevinç ile İlgili Ayetler
- Şifa ile İlgili Ayetler
- Huzur ve Esenlik Ayetleri
- Merhamet ile İlgili Ayetler
- Dürüstlük ile İlgili Ayetler
Okuma planları
- Yeni Başlayanlar İçin Kutsal Kitap — 10 Gün
- Paskalya Haftası — İsa'nın Son Günleri
- İsa'nın Benzetmeleriyle 2 Hafta
- Advent — Noel'e 24 Gün
- Elçilerin İşleriyle İlk Kilise — 28 Gün
- Bir Yılda Kutsal Kitap — 365 Günde Baştan Sona
- Müjdeyle 30 Gün — İncil'e Giriş
İlgili rehberler
- Dört İncil: Matta, Markos, Luka ve Yuhanna
Dört İncil hangileridir, aralarındaki fark nedir ve neden dört tanedir? Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'yı tanıtan, sinoptik incilleri açıklayan kısa, tarafsız bir rehber.
- Kutsal Kitap'ı Kim Yazdı? Ne Zaman Yazıldı?
Kutsal Kitap'ı kim yazdı, ne zaman ve hangi dillerde yazıldı? Kutsal Kitap'ın çok yazarlı yapısını, yazıldığı dönemleri ve dilleri anlatan kısa, tarafsız bir rehber.
Kitaplar
Kutsal Kitap Kişileri
Aziz Yuhanna'nın mezarı nerede?
Kilise geleneğine göre Elçi Yuhanna'nın mezarı İzmir'in Selçuk ilçesinde, Efes antik kentinin yanındaki Ayasuluk Tepesi'ndedir. 6. yüzyılda İmparator Justinianus, burada daha önce bulunan küçük bir kilisenin yerine mezarın üzerine büyük Aziz Yuhanna Bazilikası'nı yaptırdı. Bazilikanın kalıntıları bugün ziyarete açıktır ve mezarın yeri yapının ortasında gösterilir. Kutsal Kitap Yuhanna'nın gömüldüğü yeri belirtmez.
Aziz Yuhanna nasıl öldü?
Yaygın kilise geleneğine göre Elçi Yuhanna şehit edilmedi; Efes'te ileri yaşta doğal yolla öldü. Bu yüzden genellikle şehit olmayan tek elçi olarak anılır. Kutsal Kitap ölümünü anlatmaz; ama Yuhanna İncili, geleneğin Yuhanna'yla özdeşleştirdiği 'İsa'nın sevdiği öğrenci' için kardeşler arasında yayılan 'ölmeyecek' sözünün yanlış anlaşıldığını açıklar (Yuhanna 21:23). Kardeşi Yakup ise Kral Hirodes tarafından kılıçla öldürülmüştü (Elçilerin İşleri 12:2).
Yuhanna nerede öldü?
Erken kilise geleneğine göre Elçi Yuhanna, bugün İzmir'in Selçuk ilçesi sınırlarındaki Efes'te öldü. 2. yüzyılda İzmirli olup sonra Lyon piskoposu olan Irenaeus, Yuhanna'nın İmparator Trajan dönemine kadar Efes'te yaşadığını yazar; Efes piskoposu Polikrates de onun Efes'te yattığını söyler. Vahiy'e göre Yuhanna bir süre Patmos adasında bulunmuştu (Vahiy 1:9); gelenek, oradan Efes'e döndüğünü anlatır.
Yuhanna kaç yaşında öldü?
Kutsal Kitap Yuhanna'nın kaç yaşında öldüğünü belirtmez ve güvenilir bir sayı bilinmez. Kilise geleneği onun İmparator Trajan döneminde (MS 98–117) hâlâ yaşadığını söyler. İsa'yı genç yaşta izlemeye başladığı düşünülürse ölümünde çok yaşlı olmalıdır; dolaşan 90 ya da 100 yaş gibi sayılar ise tahminden öteye geçmez.
Yuhanna ne zaman yaşadı, ne zaman öldü?
Elçi Yuhanna MS 1. yüzyılda yaşadı; tarihçilerin tahminine göre ölümü yaklaşık MS 100 yılı civarındadır. İsa'yla birlikte geçirdiği yıllar MS 30 dolaylarına tarihlenir. Pavlus, Kudüs kilisesinde sütun sayılan önderler arasında Yuhanna'yı da anar (Galatyalılar 2:9). Kesin doğum ve ölüm yılları bilinmez.
Elçi Yuhanna ile Vaftizci Yahya aynı kişi mi?
Hayır. Vaftizci Yahya, Zekeriya ile Elizabet'in oğlu, İsa'nın yolunu hazırlayan öncüdür ve Hirodes Antipas tarafından öldürüldü. Elçi Yuhanna ise Zebedi'nin oğlu, İsa'nın on iki elçisinden biridir. İngilizcede ikisinin de adı John olduğu ve bazı Türkçe metinlerde Yahya için de Yuhanna adı kullanıldığı için karıştırılabilirler.
Yuhanna Patmos adasında ne yaptı?
Vahiy kitabının yazarı, Tanrı'nın sözü ve İsa'nın tanıklığı yüzünden Patmos adasında bulunduğunu söyler (Vahiy 1:9) ve orada aldığı görümleri yazar. Kilise geleneği bu Yuhanna'yı Elçi Yuhanna sayar ve onun adaya sürgün edildiğini anlatır. Patmos bugün Yunanistan'a bağlı, Ege'de Türkiye kıyılarına yakın küçük bir adadır.
Yuhanna İncili ne zaman ve nerede yazıldı?
Kesin tarih bilinmez. Araştırmacıların çoğu Yuhanna İncili'nin MS 1. yüzyılın sonlarında, yaklaşık 90–100 yılları arasında yazıldığını tahmin eder. 2. yüzyılda Irenaeus, Yuhanna'nın bu İncil'i Asya'da, Efes'te yaşarken yayımladığını aktarır.