Kutsal Üçleme (Teslis) Nedir?

"Kutsal Üçleme" ya da "Teslis", Hristiyan inancının en çok sorulan ama en soyut kavramlarından biridir. Bu sayfa, terimin nereden geldiğini, Kutsal Kitap'ta Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'tan nasıl söz edildiğini ve kavramın ilk yüzyıllarda hangi tartışmalar içinde biçimlendiğini tarafsız ve betimleyici biçimde özetler. Amaç belirli bir yorumu savunmak ya da bir tartışmayı çözmek değil; kavramın tarihsel ve kavramsal çerçevesini göstermek ve ilgili bölümleri kendiniz okumanıza yardımcı olmaktır.

"Üçleme" ve "Teslis" sözcükleri ne anlama gelir?

"Teslis" Arapça kökenli bir sözcüktür ve "üçleme" anlamına gelir; aynı kavram Türkçede "Kutsal Üçleme" olarak da anılır. Kavramın Batı dillerindeki karşılığı olan Latince "trinitas" sözcüğü de "üçlük" demektir. Önemli bir nokta şudur: "üçleme" sözcüğünün kendisi Kutsal Kitap metninde bir başlık olarak geçmez; terim, metinde Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'tan söz edilen bölümleri bir arada açıklamak için sonraki yüzyıllarda kullanılmaya başlanmış bir kavramdır. Yani sözcük, metnin bir okunuşunu adlandıran teknik bir terimdir.

Kutsal Kitap'ta Baba, Oğul ve Kutsal Ruh

Kutsal Kitap'ın Yeni Antlaşma bölümünde Tanrı "Baba" olarak, İsa Mesih "Oğul" olarak ve Kutsal Ruh Tanrı'nın etkin varlığı olarak anılır. Bu üç ad kimi bölümlerde bir arada geçer: örneğin Matta 28'de İsa öğrencilerini "Baba'nın, Oğul'un ve Kutsal Ruh'un adıyla" vaftiz etmeye gönderir; Yuhanna'nın açılışında "Söz" kavramı İsa'yla ilişkilendirilir; Yuhanna 14-16'da Kutsal Ruh bir "Yardımcı" olarak vaat edilir. Hristiyan geleneğinde bu üçünün tek bir Tanrı'nın birbiriyle ilişkili varlığı olarak anlaşıldığı söylenir; metnin bu ifadeleri nasıl bir araya getirdiği ise yorumun konusudur.

Kavram nasıl biçimlendi? İznik süreci

Üçleme kavramı, ilk yüzyıllarda Hristiyan topluluklarının Baba, Oğul ve Kutsal Ruh arasındaki ilişkiyi nasıl anlaması gerektiğini uzun uzun tartışmasıyla biçimlendi. Bu tartışmalar, İ.S. 325'te toplanan İznik (Nicaea) Konsili ve onu izleyen İstanbul (381) Konsili gibi büyük toplantılarda ele alındı; bugün "İznik İnanç Bildirgesi" olarak bilinen ortak metin bu süreçte oluştu. Bu, kavramın Kutsal Kitap'tan sonra, metni yorumlama ve ortak bir dil bulma çabasıyla ortaya çıkan tarihsel bir gelişme olduğunu gösterir. Bu sayfa bu sürecin ayrıntılarına ya da teolojik ince noktalarına girmez; yalnızca genel tarihsel çerçeveyi betimler.

Farklı gelenekler ve bu sayfanın tutumu

Üçleme, Katolik, Ortodoks ve Protestan gelenekleri de dahil olmak üzere ana Hristiyan geleneklerinin çoğunda inancın temel bir kavramı olarak kabul edilir; ayrıntıdaki vurgular gelenekten geleneğe değişebilir. Öte yandan Yahudilik ve İslam gibi başka tektanrılı gelenekler bu kavramı paylaşmaz ve Tanrı'nın birliğini farklı biçimde anlar. Bu sayfa bu görüşler arasında bir tercih yapmaz, hiçbirini doğru ya da yanlış ilan etmez; yalnızca kavramın Hristiyan geleneğinde nasıl anlaşıldığını ve nereden geldiğini aktarır.

Bu konuyu bu sitede nereden okurum?

İlgili bölümleri bu sitede bölüm bölüm, ücretsiz ve reklamsız okuyabilirsiniz. "Söz" kavramı ve İsa'nın kimliği için Yuhanna, vaftiz buyruğunun geçtiği bölüm için Matta, Kutsal Ruh'un ilk topluluk üzerindeki etkisi için ise Elçilerin İşleri iyi başlangıç noktalarıdır. Bir kelimeyi arama sayfasından arayarak ya da blog yazılarında geçen bir ayet referansına tıklayarak da doğrudan metne ulaşabilirsiniz.

Nereden başlamalı

İlgili sayfalar

Rehberler

Kutsal Üçleme (Teslis) nedir?

Kutsal Üçleme ya da Teslis, Hristiyan geleneğinde tek bir Tanrı'nın Baba, Oğul ve Kutsal Ruh olarak, birbiriyle ilişkili biçimde anlaşılmasını ifade eden bir kavramdır. Terim, Kutsal Kitap'ta bu üçünden söz edilen bölümleri bir arada açıklamak için sonraki yüzyıllarda kullanılmaya başlanmıştır.

"Üçleme" sözcüğü Kutsal Kitap'ta geçer mi?

"Üçleme" sözcüğünün kendisi metinde bir başlık olarak geçmez. Kutsal Kitap'ta Baba, Oğul ve Kutsal Ruh'tan söz edilir; "üçleme" ise bu ifadeleri bir arada adlandırmak için sonradan geliştirilmiş teknik bir terimdir.

İznik Konsili'nin bununla ilgisi nedir?

İ.S. 325'te toplanan İznik Konsili ve onu izleyen İstanbul Konsili (381), Baba, Oğul ve Kutsal Ruh arasındaki ilişkinin nasıl anlaşılacağını tartışan büyük toplantılardı. Bugün "İznik İnanç Bildirgesi" olarak bilinen ortak metin bu süreçte oluştu.

Baba, Oğul ve Kutsal Ruh nerede birlikte geçer?

Örneğin Matta 28'de İsa öğrencilerini "Baba'nın, Oğul'un ve Kutsal Ruh'un adıyla" vaftiz etmeye gönderir; Yuhanna 14-16'da Kutsal Ruh bir "Yardımcı" olarak vaat edilir. Bu bölümleri bu sitede ücretsiz okuyabilirsiniz.

Bu sayfa belirli bir görüşü mü savunuyor?

Hayır. Bu sayfa kavramın Hristiyan geleneğinde nasıl anlaşıldığını ve tarihsel olarak nereden geldiğini tarafsız biçimde aktarır; farklı gelenek ve inançlar arasında bir tercih yapmaz, hiçbirini doğru ya da yanlış ilan etmez.