Neden dört İncil var, tek İncil değil?
Yeni Antlaşma'da dört İncil bulunmasının nedeni, kilisenin İsa Mesih hakkındaki tek müjdeyi dört tanıklık aracılığıyla almış olmasıdır. Yani aslında dört ayrı "müjde" değil, tek Mesih'e dair dört kanonik anlatım vardır: Matta, Markos, Luka ve Yuhanna. Bu dört kitap aynı kişiyi…
Yeni Antlaşma'da dört İncil bulunmasının nedeni, kilisenin İsa Mesih hakkındaki tek müjdeyi dört tanıklık aracılığıyla almış olmasıdır. Yani aslında dört ayrı "müjde" değil, tek Mesih'e dair dört kanonik anlatım vardır: Matta, Markos, Luka ve Yuhanna.
Bu dört kitap aynı kişiyi anlatır ama aynı ayrıntıları ve aynı vurguları tekrar etmez. Matta, İsa'nın Eski Antlaşma vaatleriyle ilişkisini güçlü biçimde öne çıkarır. Markos daha hızlı ve yoğun bir anlatımla İsa'nın eylemlerini ve çektiği acıyı sergiler. Luka tarihsel akışı ve geniş insan topluluklarına yönelen kurtuluş temasını dikkatle işler. Yuhanna ise daha seçici anlatır ve İsa'nın kimliğini teolojik derinlikle vurgular. Bu çeşitlilik bir çelişki işareti olmak zorunda değildir; tersine, ortak merkez etrafında çoklu tanıklık sunar. Mahkemede tek bir güvenilir tanık değerliyse, birbirini bütünüyle kopyalamayan ama aynı kişiye işaret eden birden çok tanıklık daha da aydınlatıcı olabilir.
Ayrıca dört İncil, ilk kilisenin hafızasının tek biçimli olmadığını da gösterir. Aynı Rab'bi izleyen topluluklar, O'nun sözlerini ve işlerini farklı ihtiyaçlar içinde aktarmıştır. Bu nedenle İncil'ler hem tarihsel tanıklık hem de pastoral yön taşır. Çeşitlilik burada sorun değil, güvenilir tanıklığın doğal bir boyutudur.
Erken kilise çok erken dönemden itibaren bu dördünü birlikte benimsedi. Zaman zaman tek bir uyumlaştırılmış İncil oluşturma girişimleri ya da başka metinleri aynı düzeyde görme çabaları oldu; fakat ana akım kilise bu dört tanıklığı korudu. Katolik, Ortodoks ve Protestan gelenekler burada ortaktır.
Bu yüzden soru "Neden tek kitapta birleştirilmedi?" diye de sorulabilir. Cevap şudur: Tanrı'nın kiliseye bıraktığı tanıklık, tek sesli değil, uyumlu çok seslidir. Dört İncil birlikte okunduğunda İsa'nın sözleri, işleri, ölümü ve dirilişi daha zengin görünür. Tek bir anlatının sağlayacağı sadelik yerine, dört tanıklığın sağladığı derinlik verilmiştir.