Gedalya İsminin Anlamı
Gedalya adı büyük olasılıkla İbranice Gedalyahu/Gedalyah biçiminden gelir. Ad genelde "Yah yüceltti" ya da "Yah büyük kıldı" diye açıklanır; bu yorum, gdl köküyle ilahi ad unsurunun birleşimine dayanır. Etimoloji genel olarak kabul görür, ancak kökün tam nüansı konusunda küçük yorum farkları vardır.
Köken
Gedalya ismi İbranice kökenlidir.
İncil'de Gedalya kimdir?
Kutsal Kitap'ta en bilinen Gedalya, Babil'in Yeruşalim düştükten sonra Yahuda'da vali olarak atadığı Gedalya'dır. Kalan halkı toparlamaya çalışmış, fakat kısa süre sonra öldürülmüştür; öyküsü özellikle 2. Krallar ve Yeremya'da anlatılır. Aynı adı taşıyan başka kişiler de soy kütüklerinde ve kısa listelerde geçer.
Kutsal Kitap'ta Gedalya — öyküsü
Gedalya, Kutsal Kitap'ta Yeruşalim'in Babilliler tarafından yıkılmasının hemen ardından sahneye çıkar. 2. Krallar 25:22'ye göre Babil kralı Nebukadnessar, sürgüne götürülmeyip ülkede bırakılan halkın üzerine Ahikam oğlu Gedalya'yı vali atar. Yeremya kitabı bu dönemi daha ayrıntılı anlatır: zincirlerinden çözülen peygamber Yeremya, Yeremya 40:5'te Gedalya'nın yanına gönderilir ve onunla birlikte Mispa'da kalır. Gedalya dağılmış halkı toparlamaya çalışır; çevre bölgelere kaçmış olanlar dönüp onun yönetimi altında toplanır ve Gedalya onlara ülkede kalıp Babil'e hizmet ederlerse iyilik göreceklerine dair güvence verir. Ne var ki bu umut dönemi kısa sürer. Kral soyundan gelen Netanya oğlu İsmail, kendisine yöneltilen uyarılara rağmen sofrasında ağırlandığı Mispa'da, Yeremya 41:2'de anlatıldığı gibi Gedalya'yı ve yanındakileri öldürür. Suikastın ardından geride kalan halk korkuya kapılıp Mısır'a kaçar. Gedalya'nın kısa valiliği, sürgün sonrasında doğan ilk umudun trajik biçimde sönüşünü temsil eder.
Gedalya ismi Kur'an'da geçer mi?
Gedalya ismi Kur'an'da geçmez; o, Kutsal Kitap'ın Eski Antlaşma bölümünde, 2. Krallar ve Yeremya kitaplarında Babil'in Yahuda'ya atadığı vali olarak anlatılır.
Geçtiği ayetler
- 2. Krallar 25:22 —
Babil Kralı Nebukadnessar'ın Yahuda ülkesinde bıraktığı halkın başına, Ahikam oğlu, Şafan torunu Gedalya'yı vali yaptı.
- Yeremya 40:5 —
Yeremya daha dönmeden komutan ona, “O halde geri dön; Babil kralının Yahuda kentleri üzerine yönetici atadığı Ahikam oğlu, Şafan torunu Gedalya'nın yanına git, halkın arasında onunla birlikte yaşa. Ya da gitmeyi uygun…
- Yeremya 41:2 —
Sonra Netanya oğlu İsmail ve yanındaki on adam kalkıp Ahikam oğlu Şafan oğlu Gedalya'yı kılıçla vurup öldürdüler. Babil kralı onu ülke üzerine yönetici atamıştı.