Apokrif kitaplar nedir?
Kısa cevapla, apokrif kitaplar terimi genellikle Protestanların Eski Antlaşma kanonuna dahil etmediği, fakat Katolik ve Ortodoks geleneklerde farklı düzeylerde kabul gören bazı eski Yahudi yazıları için kullanılır. Türkçede bazen "deuterokanonik" sözü de geçer; özellikle Katolik…
Kısa cevapla, apokrif kitaplar terimi genellikle Protestanların Eski Antlaşma kanonuna dahil etmediği, fakat Katolik ve Ortodoks geleneklerde farklı düzeylerde kabul gören bazı eski Yahudi yazıları için kullanılır. Türkçede bazen "deuterokanonik" sözü de geçer; özellikle Katolik gelenek bu kitapları böyle adlandırmayı tercih eder.
Bu gruba sıklıkla Tobit, Yudit, 1-2 Makabiler, Bilgelik, Sirak ve Ester ile Daniel'in bazı ek bölümleri dahil edilir. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şudur: bütün Hristiyan mezhepleri bu kitaplara aynı statüyü vermez. Katolik Kilisesi bunların bir kısmını Eski Antlaşma kanonunun parçası sayar. Ortodoks geleneklerde liste biraz daha genişleyebilir ve kullanım biçimi yer yer değişebilir. Protestan gelenek ise 66 kitaplık kanonda bu metinleri kutsal kanonun dışında tutar; tarihsel ve dini değer taşıyabileceklerini kabul etse de, aynı yetki düzeyinde görmez.
"Apokrif" sözcüğü bazen kafa karıştırır; çünkü kimi bağlamlarda tamamen sahte ya da gizli metinler sanılır. Oysa burada söz konusu olan şey, erken dönemden beri okunan fakat kanonik statüsü konusunda uzlaşma bulunmayan yazılardır. Ayrıca herkes aynı terimi sevmez: bazıları "apokrif" sözünü olumsuz bulur ve daha nötr gördükleri "deuterokanonik" ifadesini tercih eder. Bu yüzden konu polemikle değil, tarihsel dürüstlükle ele alınmalıdır. Ayrıca bu kitapların tümü aynı dönemde yazılmamış ve aynı türde değildir; tarih, öğüt ve dua metinleri gibi farklı içerikler taşırlar.
Bu konuda kafa karışıklığı yaşanmasının bir nedeni de, bazı Kutsal Kitap baskılarında bu kitapların araya eklenmesi, bazılarında ise hiç bulunmamasıdır. Okur hangi gelenekten gelen bir baskı kullandığını bilirse, neden farklı dizilimlerle karşılaştığını daha rahat anlar.
Bir Hristiyan bu kitaplarla karşılaştığında önce hangi gelenekteki baskıyı okuduğunu bilmelidir. Ardından bu kitapların tarihsel bağlamı ve kilise içindeki farklı kabul düzeyleri öğrenilmelidir. En mezhep-nötr ifade şudur: apokrif/deuterokanonik kitaplar, Hristiyan gelenekleri arasında kanonik konumu tam aynı olmayan eski dini yazılardır.