Luka

Luka kimdir? Pavlus'un yol arkadaşı sevgili hekim. Gelenek Luka İncili ile Elçilerin İşleri'ni ona atfeder; Antakyalı olduğunu, 84 yaşında öldüğünü anlatır.

Nasıl öldü

Geleneğe göre ileri yaşta, Boiotia'da (Gelenek: 2. Timoteos 4:11)

Kaç yaşında öldü

Geleneğe göre 84 yaşında (Gelenek)

Doğum yeri

Geleneğe göre Antakya (Hatay) (Gelenek: Koloseliler 4:14)

Luka, Pavlus'un mektuplarında 'sevgili hekim' diye anılan, onun yolculuklarına ve tutukluluğuna eşlik eden bir imanlıdır (Koloseliler 4:14). Pavlus son mektubunda 'Yanımda yalnız Luka var' der (2. Timoteos 4:11). Erken kilise geleneği Luka İncili ile Elçilerin İşleri'ni ona atfeder; iki kitap da Teofilos adlı birine yazılmıştır. Elçilerin İşleri'nde anlatıcının Troas'tan sonra 'biz' diye konuşmaya başlaması, yazarın Pavlus'la birlikte yolculuk ettiğini düşündürür (Elçilerin İşleri 16:10). Eusebius'un aktardığı geleneğe göre Luka Antakyalıydı; Koloseliler 4'teki selam listesinden onun Yahudi olmayan bir imanlı olduğu da çıkarılır.

Bölümleri oku

• Koloseliler 4
• 2. Timoteos 4
• Filimon 1

İlgili konular

• İsa'nın Yaşamı

İlgili yerler

• Pisidya Antakyası
• İkonya
• Listra
• Korint
• Selanik
• Roma
• Laodikya
• Kolose
• Hierapolis
• Milet
• Troas

İlgili ayet seçkileri

• Korku ve Endişe Ayetleri
• Bağışlama Ayetleri
• Şükran Ayetleri
• Bilgelik Ayetleri
• Yaratılış Ayetleri
• Cesaret Ayetleri
• Aile Ayetleri
• Evlilik Ayetleri
• İsa Mesih Ayetleri
• Öfke Ayetleri
• Sadakat Ayetleri
• Tanıklık Ayetleri
• Güç ve Kuvvet Veren Ayetler
• Huzur ve Esenlik Ayetleri
• Çalışmak ve Emek ile İlgili Ayetler
• Dürüstlük ile İlgili Ayetler

Okuma planları

• Bir Yılda Kutsal Kitap — 365 Günde Baştan Sona

İlgili rehberler

• Dört İncil: Matta, Markos, Luka ve Yuhanna

  Dört İncil hangileridir, aralarındaki fark nedir ve neden dört tanedir? Matta, Markos, Luka ve Yuhanna'yı tanıtan, sinoptik incilleri açıklayan kısa, tarafsız bir rehber.

• Kutsal Kitap'ı Kim Yazdı? Ne Zaman Yazıldı?

  Kutsal Kitap'ı kim yazdı, ne zaman ve hangi dillerde yazıldı? Kutsal Kitap'ın çok yazarlı yapısını, yazıldığı dönemleri ve dilleri anlatan kısa, tarafsız bir rehber.

Kitaplar

• Koloseliler
• 2. Timoteos
• Filimon

Kutsal Kitap Kişileri

• Kutsal Kitap Kişileri

Luka nasıl öldü?

En eski kilise geleneğine göre Luka şehit edilmedi; Yunanistan'ın Boiotia bölgesinde ileri yaşta, Kutsal Ruh'la dolu olarak öldü. Bu bilgi, Luka İncili için yazılmış eski bir önsözde geçer. Daha sonraki bazı anlatılar onun şehit edildiğini söyler, ama bunlar geç ve birbirini tutmayan rivayetlerdir. Kutsal Kitap Luka'nın ölümünü anlatmaz; onu son kez Pavlus'un yanında görürüz (2. Timoteos 4:11).

Luka kaç yaşında öldü?

Kilise geleneğine göre Luka 84 yaşında öldü. Bu sayı Kutsal Kitap'ta geçmez; Luka İncili için yazılmış, erken kilise döneminden kalma bir önsözde yer alır. Aynı önsöz Luka'nın evlenmediğini, çocuğu olmadığını ve ömrünü Rab'be hizmetle geçirdiğini söyler. Önsözün tarihi tartışmalı olduğundan bu yaş bilgisi kesin değil, gelenek olarak okunmalıdır.

Luka nereli, nerede doğdu?

Erken kilise geleneğine göre Luka, bugün Hatay'ın merkezi olan Antakya'dandı. 4. yüzyılda kilise tarihçisi Eusebius onun soyca Antakyalı, mesleğiyle hekim olduğunu yazar; Luka İncili'nin eski önsözü de onu Suriye Antakyası'ndan biri olarak tanıtır. Kutsal Kitap doğum yerini belirtmez; ancak Pavlus ona sevgili hekim der (Koloseliler 4:14).

Luka İncili ne zaman yazıldı?

Kesin tarih bilinmez. Luka İncili, Elçilerin İşleri'nden önce yazılmış ilk cilttir (Elçilerin İşleri 1:1). Araştırmacıların çoğu yazılışını MS yaklaşık 70–90 arasına tarihlendirir; bazıları ise Elçilerin İşleri'nin Pavlus'un Roma'daki tutukluluğuyla bitmesine dayanarak 60'lı yılların başını önerir.

Luka, İsa'nın on iki elçisinden biri miydi?

Hayır. Luka, İsa'yı yeryüzündeyken izleyen on iki elçiden biri değildir. İncil'inin girişinde, başlangıçtan beri tanık olanların aktardıklarını her şeyi dikkatle izleyerek yazdığını söyler (Luka 1:2–3). Pavlus'la birlikte çalışan ikinci kuşak bir imanlıdır.